Polecane strony:
- artykuł w swietnafirma.pl
- poltrop dyskusja
A A A

Leczenie

Leczenie. Nie znamy dotychczas przyczynowego leczenia zapalenia mózgu pochodzenia wirusowego. Postępowanie można podzielić na za- pobiegawcze i leczenie objawowe. Przez postępowanie zapobiegawcze rozumiemy szczepienia ochronne, np. przeciw poliomyelitis, i prze- strzeganie ogólnie przyjętych zasad higieny, zwłaszcza w okresie let- nim, kiedy to obserwuje się wzrost chorób wirusowych. Wirus dostaje się do ustroju przede wszystkim przez przewód pokarmowy. Postępowanie objawowe polega na 1) opanowaniu objawów wzmo- żonego ciśnienia śródczaszkowego, 2) jak najszybszym opanowaniu drgawek, 3) wyrównaniu zaburzeń wodno-elektrolitowych, 4) zwal- czaniu zapaści, 5) opanowaniu zaburzeń oddychania. Niezwykle dużą wagę należy przywiązywać do troskliwej pielęgna- cji dziecka nieprzytomnego. Najważniejsze jest: a) zapewnienie droż- ności drzewa oskrzelowego przez stałe odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych i ułożenie dziecka w razie potrzeby w pozycji drena- żowej, b) odżywianie przez zgłębnik dożołądkowy, co zapobiega po- wstaniu zachłystowego zapalenia płuc i niedodmy, c) zapobieganie odleżynom. Z leków przeciwobrzękowych stosuje się 20°/o roztwór mannitolu we wlewach dożylnych w ilości 1 — 2 g na kg cc. na dobę, wysokopro- centowe roztwory glukozy dożylnie lub 30% roztwór glicerolu do- żołądkowo, zgłębnikiem w dawce 1,0 g na kg cc. na dobę. Wczesne opanowanie drgawek ma niezwykle doniosłe znaczenie w rokowaniu. Napady drgawkowe pogłębiają deficyt tlenowy. Z le- ków przeciwdrgawkowych stosuje się najczęściej u dzieci wodzian chloralu we wlewach doodbytniczych w ilości 0,5 do 1,5 g i luminal we wstrzyknięciach domięśniowych i wlewach dożylnych. Bardziej skuteczne wydaje się podawanie luminalu w kroplówkach dożylnych w dawce od 1/t zawartości ampułki a 0,22 g do 1 całej ampułki w za- leżności od wieku dziecka. Ponadto stosuje się 10% siarczan magnezu dożylnie w ilości 10 do 20 ml lub 20% domięśniowo. Zwykle natych- miastowo 'przerywa napad drgawkowy walium (diazepam) podane dożylnie w dawce od 1/s do całej zawartości ampułki a 10 mg. Działa- nie przeciwdrgawkowe diazepamu jest najsilniejsze ze wszystkich leków, lecz trwa krótko. Co do stosowania largaktylu zdania są po- dzielonej, ze względu na jego dużą toksyczność i w niektórych wypad- kach działanie wyzwalające drgawki. Wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasado- wych przy uporczywych wymiotach, biegunce czy zaburzeniach oddy- chania należy prowadzić pod kontrolą wartości jonowych krwi, wahań rezerwy zasadowej lub badań gazometrycznych. Stany kwasicze wy- równuje się przez dożylne podawanie dwuwęglanu sodu. Znacznie czę- ściej dochodzi do wahań w kierunku zakwaszenia krwi niż do wzrostu pH krwi. Należy zwrócić szczególną uwagę na gospodarkę wapniowo- -potasową, ponieważ hipokalcemia i hiperpotasemia zwiększają goto- wość drgawkową, a hipopotasemia jest przyczyną ciężkiego stanu ogól- nego dziecka. Mechanizm zaburzeń oddychania w grupie chorób mózgowych jest złożony. W ostrym zapaleniu mózgu dochodzi natychmiast do znacz- nego obrzęku mózgu. Współistniejąca z reguły niedrożność drzewa oskrzelowego powoduje narastanie ciśnienia śródczaszkowego. Nastę- puje to drogą mechaniczną przez wzrost ciśnienia żylnego, a również wskutek przekrwienia tętniczego, wywołanego hipoksją i hiperkapnią. Do porażenia opuszkowego może dojść na skutek przyczyny pierwot- nej, to znaczy procesu zapalnego toczącego się w tej części mózgu, lub na skutek wklinowania haków i migdałków móżdżku. Nie należy zbyt długo wyczekiwać z rozpoczęciem leczenia zaburzeń oddychania. Bez- względnym wskazaniem do wykonania intubacji czy też tracheostomii jest zagrażające porażenie ośrodka oddechowego, porażenie lub nie- dowład mięśni oddechowych klatki piersiowej i przepony z równo- czesnym porażeniem mięśni gardła. Tracheostomia nie powinna być ostatnim beznadziejnym aktem, podejmowanym często w nieodwra- calnej fazie zaburzeń oddychania. Należy ją wykonywać przed wy- stąpieniem głębokich zaburzeń metabolicznych i wyczerpaniem ośrod- ka oddechowego. W zagrażających zaburzeniach oddychania można wykonać zarówno intubację przez usta lub nos, jak i tracheostomię. Rurka intubacyjna musi pozostawać na ogół w drogach oddechowych przez okres kilku czy kilkunastu dni, co jest ostatnio możliwe dzięki wprowadzeniu niedrażniących rurek z mas plastycznych. Jeżeli le- czenie zaburzeń oddychania odbywa się w ośrodku niedostatecznie wy- specjalizowanym, nie dysponującym odpowiednio wyszkolonym per- sonelem, który w razie wysunięcia się rurki intubacyjnej potrafi ją natychmiast z powrotem założyć, bezpieczniejsze jest wykonanie tra- cheostomii. W większości przypadków wystarcza założenie rurki intubacyjnej, dzięki czemu możliwe jest odsysanie wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych i bezpośrednie podawanie nawilżonego tlenu. Oczyszcze- nie dróg oddechowych z wydzieliny może usunąć objawy anoksji i po- prawić proces oddychania na tyle, że nie jest konieczne stosowanie od- dechu wspomaganego lub kontrolowanego. Jeżeli natomiast zastoso- wanie sztucznego oddechu okaże się niezbędne, używa się wówczas aparatów oddechowych z dodatnim ciśnieniem. W przypadku takim konieczna jest pomoc i rada anestezjologa dziecięcego. Dość często, mimo wczesnego zastosowania nowoczesnych metod ra- towania chorego na zapalenie mózgu, jesteśmy bezradni i nie możemy opanować zaburzeń oddychania. W ostrym zapaleniu mózgu powszechnie stosowane są leki popra- wiające procesy utleniania tkankowego, jak berolaza lub cytochrom podawane dożylnie lub domięśniowo. Stosuje się również leki prze- ciwalergiczne: fenergan czy pipolfen w ilości 2 mg na kg cc. na dobę w dwóch wstrzyknięciach domięśniowych. Należy również" pamiętać o pełnym pokryciu zapotrzebowania witaminowego, ze szczególnym uwzględnieniem witaminy B6. Podawanie antybiotyków w zapaleniu mózgu ma uzasadnienie w przypadkach powikłanych z towarzyszącym zakażeniem bakteryjnym lub jako osłona przy podawaniu sterydów. Ciągle jeszcze sporną sprawą jest pogląd na stosowanie preparatów kory nadnerczy w ostrym wirusowym zapaleniu mózgu. Podczas gdy stosowanie tych preparatów wydaje się celowe oraz uzasadnione i nie budzi zastrzeżeń w alergicznym przyzakaźnym i poszczepiennym za-